طبق گزارشی که روز ۲ آبان ۱۴۰۵ (۲۴ اکتبر ۲۰۲۶) در The Information منتشر شد و The Decoder روز ۳ آبان (۲۵ اکتبر) خلاصه‌اش کرد، OpenAI با تخفیف‌های سنگین، مشتریان بزرگ Anthropic را به سمت خودش می‌کشد. عدد «تا ۹۰ درصد» از زبان مدیرعامل یکی از این شرکت‌ها آمده و هنوز OpenAI یا Anthropic آن را رسماً تأیید نکرده‌اند.
چه کسانی و با چه عددهایی عوض کردند؟
گزارش چند نمونه‌ی مشخص می‌آورد:
- Rippling: سهم OpenAI از بار کاری کدنویسی این شرکت از ۱۶ به ۵۲ درصد رسیده و سهم Anthropic از ۵۷ به ۱۸ درصد افتاده است.
- Replit: بعد از پیشنهاد بیش از ۳۰ درصد تخفیف روی قراردادی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در سال، به OpenAI رفته است. درباره‌ی این تغییر پیش‌تر هم نوشته‌ایم.
- DataCamp: مدیرعامل آن می‌گوید قیمت‌های OpenAI هزینه‌شان را ۸۰ تا ۹۰ درصد کم کرده؛ تیتر «تا ۹۰ درصد» از همین جمله می‌آید.
- یک بانک آمریکایی با بیش از ۷ میلیارد دلار دارایی: تعداد صندلی‌های ChatGPT را بدون هزینه‌ی اضافه دو برابر کرد و به ۵۰۰ نفر رساند، با کمتر از ۷ دلار برای هر کاربر به‌جای ۲۰ دلار یا بیشتر.
چرا OpenAI این کار را می‌کند؟
به نوشته‌ی The Decoder، OpenAI تا حدی سهم بازار را به قیمت کم‌شدن حاشیه‌ی سود خودش می‌خرد. بخشی از کاهش قیمت هم واقعی است و از مدل‌های Sol و Luna و زیرساخت کارآمدتر می‌آید؛ همان مدل‌هایی که اخیراً به Google Cloud هم رسیدند. در سمت مقابل، یادداشتی از یک سرمایه‌گذار Anthropic که گزارش از آن نقل می‌کند، می‌گوید رشد این شرکت از سه‌ماهه‌ی دوم به سوم کندتر شده است. هر دو شرکت از سمت مدل‌های چینی هم فشار قیمتی می‌بینند؛ مدل‌هایی مثل Kimi K3.1 Pro و دیپ‌سیک عملکرد نزدیک را با هزینه‌ی خیلی کمتر عرضه می‌کنند. اگر می‌خواهید با دیپ‌سیک آشنا شوید، راهنمای کامل دیپ‌سیک را ببینید.
چه چیزی هنوز معلوم نیست؟
The Decoder خودش می‌گوید به متن اصلی The Information دسترسی نداشته و جزئیات را از خلاصه‌ی آن گرفته است. این موارد در گزارش نیامده: مدت قراردادها، شرط‌های کامل تخفیف، تاریخ دقیق هر معامله، و واکنش رسمی OpenAI و Anthropic. پس عددها را باید به‌عنوان ادعای مشتری‌ها و گزارش رسانه خواند، نه قیمت رسمی. تخفیف قراردادی شرکت‌های بزرگ هم لزوماً به قیمت API یا اشتراکی که یک کاربر یا استارتاپ کوچک می‌پردازد ربطی ندارد.
این یعنی چه برای کاربر فارسی‌زبان؟
برای کاربر عادی اثر مستقیم و فوری ندارد، چون این تخفیف‌ها مخصوص قرارداد شرکت‌های بزرگ است. اما نشانه‌ی روشنی از یک روند است: رقابت قیمتی میان OpenAI، Anthropic و مدل‌های چینی شدیدتر می‌شود و در بلندمدت معمولاً به ارزان‌ترشدن دسترسی به مدل‌ها می‌انجامد. اگر در کسب‌وکارتان از مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنید، نکته‌ی عملی این است که به یک ارائه‌دهنده وابسته نشوید، کارتان را روی چند مدل بسنجید و پیش از امضای قرارداد بلندمدت، قیمت را دوباره مقایسه کنید. سرویس رسمی بعضی از این شرکت‌ها از ایران در دسترس نیست؛ در ابزارهای هوش‌نو می‌توانید به زبان فارسی با مدل‌هایی مثل GPT، Claude، Gemini و DeepSeek گفتگو کنید و خودتان کیفیتشان را بسنجید.
جنگ قیمت چه تأثیری روی انتخاب مدل دارد؟
وقتی چند شرکت برای یک مشتری رقابت می‌کنند، مدل ارزان‌تر الزاماً بهتر نیست. مثال Rippling نشان می‌دهد شرکت‌ها بار کاری را میان چند مدل پخش می‌کنند: هرجا کیفیتِ نزدیک است، سراغ گزینه‌ی ارزان‌تر می‌روند و فقط برای کارهای حساس هزینه‌ی بیشتر می‌دهند. این همان رویکردی است که برای کاربران فردی هم جواب می‌دهد: کارهای ساده مثل خلاصه‌کردن و بازنویسی را به مدل سریع و ارزان بدهید و تحلیل پیچیده یا کد حساس را به مدل قوی‌تر. اگر قیمت‌ها پایین‌تر بیایند، این تقسیم کار برای همه ارزان‌تر می‌شود. نکته‌ی احتیاطی هم این است که تخفیفِ تهاجمی همیشگی نیست؛ شرکتی که امروز حاشیه‌ی سودش را فدا می‌کند، فردا ممکن است قیمت را دوباره بالا ببرد. پس هر مقایسه‌ای را با داده‌ی خودتان و روی کار واقعی‌تان انجام دهید، نه فقط بر پایه‌ی عدد تبلیغاتی.
سؤالات متداول
آیا قیمت ChatGPT برای همه ۹۰ درصد کم شد؟
نه. عدد ۹۰ درصد فقط ادعای مدیرعامل یک شرکت مشتری درباره‌ی هزینه‌ی خودش است و قیمت رسمی عمومی نیست.
Anthropic در این ماجرا چه واکنشی نشان داده؟
در متن خلاصه‌شده‌ی The Decoder واکنش رسمی هیچ‌کدام از دو شرکت نیامده است.
این به معنی بهتربودن OpenAI است؟
نه لزوماً. گزارش درباره‌ی قیمت و سهم بازار است، نه کیفیت مدل‌ها. برای کار خودتان هر دو را آزمایش کنید.
