GPT-6.1 Terra مدلِ میان‌ردهٔ تازهٔ شرکتِ اوپن‌ای‌آی (OpenAI) است که طبق گزارش‌ها در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۴ آبان ۱۴۰۵) عرضه شد. قیمتش برای هر یک میلیون توکنِ ورودی ۱ دلار و برای خروجی ۵ دلار است، یعنی نصفِ قیمتِ GPT-6.1 Sol، و برای کارهایی مثل نوشتن، فهمیدنِ تصویر و کارِ خودکار با رایانه ساخته شده است.
در این نوشته می‌خوانید GPT-6.1 Terra دقیقاً چه کارهایی می‌کند، با Sol، Luna و رقیب‌هایی مثل Claude و Gemini چه فرقی دارد، کجاها ضعیف است و چطور می‌شود امتحانش کرد. عددهای قیمت و مشخصات از صفحهٔ رسمیِ مدل آمده؛ نتیجهٔ آزمون‌ها هم جدا نوشته شده که کدام را خودِ سازنده گفته و کدام را مرکزی مستقل سنجیده است. آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵.
GPT-6.1 Terra چیست؟
GPT-6.1 Terra مدلی است که اوپن‌ای‌آی خودش آن را «مدلی سریع و کم‌هزینه برای استدلالِ تصویری، کارِ دقیق با رایانه و نوشتنِ روشن و طبیعی» توصیف می‌کند (صفحهٔ رسمیِ مدل در مستنداتِ اوپن‌ای‌آی). نامِ فنیِ آن در واسطِ برنامه‌نویسی (API) gpt-6.1-terra است.
در خانوادهٔ GPT-6.1 جایگاهِ میانی را دارد: از Luna (ارزان‌ترین) قوی‌تر و از Sol و Astra ارزان‌تر است. وزن‌های مدل منتشر نشده و فقط از راهِ سرویس‌های اوپن‌ای‌آی و شریک‌هایش در دسترس است. به نوشتهٔ کینگی (Kingy)، از راهِ ChatGPT Work و Codex، API، گیت‌هاب کوپایلت و آمازون بدراک هم عرضه شده است. اگر خبرِ مدل‌های قبلیِ این خانواده را دنبال نکرده‌اید، مقالهٔ GPT-6.1 Sol مقدمهٔ خوبی است.
مشخصاتِ فنی در یک نگاه
مهم‌ترین عددها از صفحهٔ رسمیِ مدل این‌هاست. «توکن» یعنی تکه‌های کوچکی از متن که مدل با آن‌ها حساب می‌کند (حدودِ یک کلمهٔ کوتاه یا بخشی از کلمه).
- پنجرهٔ متن: ۱٫۰۵ میلیون توکن؛ تا ۹۲۲ هزار توکن ورودی و تا ۱۲۸ هزار توکن خروجی.
- ورودی: متن و تصویر. خروجی: فقط متن. ورودیِ صدا و ویدیو پشتیبانی نمی‌شود.
- آخرین دانش: ۱ ژوئن ۲۰۲۶.
- میزانِ تفکر: شش حالت از «هیچ» تا «بیشینه» (none، low، medium، high، xhigh و max)؛ حالتِ پیش‌فرض medium است.
- ابزارها: جست‌وجوی وب، جست‌وجو در فایل، اجرای کد، کار با رایانه و اتصال به ابزارهای بیرونی (MCP). این ابزارها در واسطِ Responses API فعال می‌شوند.
- پشتیبانی نمی‌شود: تنظیمِ دقیق (fine-tuning).
چه کارهایی می‌کند؟
Terra برای کارهای روزمره‌ای مناسب است که هم به کیفیتِ خوب و هم به قیمتِ پایین نیاز دارند. چهار کاربردِ اصلی‌اش این‌هاست:
- نوشتنِ متن: کپشنِ اینستاگرام، توضیحِ محصولِ فروشگاه، ایمیلِ کاری یا خلاصهٔ یک گزارش.
- فهمیدنِ تصویر: اسکرین‌شاتِ یک خطا، عکسِ یک فاکتور یا نمودارِ یک گزارش را می‌خواند و دربارهٔ آن توضیح می‌دهد. نمرهٔ مدل در آزمونِ MMMU-Pro (فهمِ تصویر) طبق نمودارهای اوپن‌ای‌آی ۸۵٫۵٪ است.
- کدنویسی و کارهای چندمرحله‌ای: نوشتنِ تابع، پیدا کردنِ باگ و اجرای چند گام پشتِ سرِ هم با ابزار.
- کارِ خودکار با رایانه: کلیک و تایپ در یک محیطِ رایانه‌ای؛ برای مثال پر کردنِ یک فرم یا جابه‌جاییِ داده بینِ دو برنامه.
یک مثالِ ایرانی: فروشندهٔ یک فروشگاهِ آنلاین می‌تواند عکسِ ده محصول را بدهد و بخواهد برای هرکدام توضیحِ فارسیِ ۵۰ کلمه‌ای بنویسد. چون قیمتِ هر پاسخ پایین است، تکرار و ویرایشِ چندباره هم گران درنمی‌آید. نکتهٔ مهم این است که کیفیتِ فارسیِ مدل در آزمونِ مستقلی منتشر نشده؛ پس خروجی را پیش از انتشار بخوانید.
چه فرقی با Sol، Luna، Astra و رقیب‌ها دارد؟
Terra از نظرِ قیمت ارزان‌تر از بیشترِ مدل‌های هم‌رده است، اما در بیشترِ آزمون‌های کدنویسی و کارِ رایانه‌ای از Sol، Astra و مدل‌های Claude عقب است. جدولِ زیر قیمتِ هر میلیون توکن را (به دلار) نشان می‌دهد:
| مدل | ورودی | خروجی | یادداشت |
|---|---|---|---|
| GPT-6.1 Terra | ۱ | ۵ | پنجرهٔ متن ۱٫۰۵ میلیون توکن |
| GPT-6.1 Sol | ۲ | ۱۰ | دو برابرِ قیمتِ Terra |
| GPT-6 Luna | ۰٫۱ | ۰٫۵ | ارزان‌ترین، ضعیف‌تر از Terra |
| GPT-6 Astra | ۱۰ | ۵۰ | قوی‌ترین و گران‌ترین |
| Claude Sonnet 5.5 | ۲ | ۱۰ | در آزمون‌های کدنویسی جلوتر |
| Claude Opus 5.5 | ۴ | ۲۰ | در آزمونِ عاملِ هوشمند جلوتر |
نتیجهٔ جدول: Terra ارزان‌ترین مدلِ «جدی» در این فهرست است و فقط Luna از آن ارزان‌تر است. قیمتِ Sol و مدل‌های Claude از گزارشِ کینگی گرفته شده و ممکن است تغییر کند.
آزمون‌هایی که سازنده گزارش کرده
این عددها را خودِ اوپن‌ای‌آی منتشر کرده و آزمونِ مستقل نیست. در آزمونِ «آخرین امتحانِ عامل‌ها»، Terra با بیشترین میزانِ تفکر ۶۰٫۰٪ گرفته؛ Sol ۵۸٫۶٪ و Astra ۵۹٫۳٪ دارند، ولی Claude Opus 5.5 با ۶۳٫۲٪ جلوتر است. در آزمونِ کارِ رایانه‌ای OSWorld 2.1، Terra ۷۴٫۲٪ و Sol ۷۸٫۰٪ و Astra ۸۰٫۹٪ است. در آزمونِ Terminal-Bench 4.0 (کار با خط فرمان)، Terra ۵۰٫۳٪ گرفته و Claude Sonnet 5.5 با ۷۰٫۶٪ فاصلهٔ زیادی دارد.
اوپن‌ای‌آی همچنین می‌گوید خطای واقعیِ مدل روی پرسش‌های سخت از ۲۲٫۳٪ در GPT-5.6 Terra به ۴٫۳٪ رسیده است. خودِ سازنده تأکید می‌کند این پرسش‌ها عمداً خطاخیز انتخاب شده‌اند و نرخِ خطا در کارهای معمولی نیستند.
آزمون‌های مستقل
مؤسسهٔ Artificial Analysis در شاخصِ هوشِ خود به Terra با بیشترین تفکر نمرهٔ ۴۸ داده؛ Sol ۵۲، Astra ۵۳، Claude Opus 5.5 برابر ۵۸ و Claude Sonnet 5.5 برابر ۵۶ گرفته‌اند (صفحهٔ Artificial Analysis). یعنی Terra در این شاخص از رقبای گران‌تر عقب است، ولی هزینهٔ اجرای هر کار هم کمتر است. سرعتِ خروجی حدودِ ۹۱ توکن در ثانیه گزارش شده است.
نقطه‌های ضعف و محدودیت‌ها
Terra مدلی ارزان و خوب است، نه بهترینِ بازار. پیش از استفاده این محدودیت‌ها را بدانید:
- صدا و ویدیو را نمی‌فهمد. فقط متن و تصویر می‌گیرد. برای تبدیلِ صدا به متن باید از ابزارِ گفتار به متن جدا استفاده کنید. Gemini 4 Argon صدا، ویدیو و PDF را هم می‌پذیرد.
- در حالتِ بیشینه کند می‌شود. طبق گزارشِ Artificial Analysis، زمانِ رسیدن به اولین کلمهٔ پاسخ در حالتِ medium حدودِ ۱٫۵ ثانیه و در حالتِ max بیش از ۱۸۰ ثانیه است.
- هنوز اشتباه می‌کند. در آزمونِ AA-Omniscience نرخِ توهم (جواب‌سازیِ نادرست) ۳۸٪ گزارش شده؛ از نسخهٔ قبلی بسیار بهتر است ولی کم نیست.
- در کدنویسی و کار با رایانه از Sol، Astra و Claude عقب‌تر است.
- نتیجه‌ها در پزشکی مخلوط است. در زیرمجموعهٔ تخصصیِ آزمونِ HealthBench بهتر شده و در زیرمجموعه‌های دیگر ضعیف‌تر. برای پرسش‌های پزشکی و حقوقی جایگزینِ متخصص نیست.
- کیفیتِ فارسی در آزمونِ مستقلی سنجیده نشده است.
قیمتِ رسمی
قیمتِ استاندارد برای هر میلیون توکن در سازنده ۱ دلار ورودی، ۰٫۰۵ دلار ورودیِ کش‌شده و ۵ دلار خروجی است. اگر ورودی از ۲۷۲ هزار توکن بیشتر شود، کل درخواست با دو برابرِ قیمتِ ورودی و ۱٫۵ برابرِ قیمتِ خروجی حساب می‌شود. پردازشِ دسته‌ای (Batch) و Flex نصفِ قیمت دارند و حالتِ سریع (Fast) دو برابر است. این عددها از صفحهٔ رسمی گرفته شده‌اند و تاریخشان آبان ۱۴۰۵ است.
قیمتِ استفاده در هوش‌نو با قیمتِ API یکی نیست. قیمتِ دقیق پیش از ساخت، زیرِ دکمهٔ ساختن نشان داده می‌شود.
چطور امتحانش کنم؟
GPT-6.1 Terra در هوش‌نو در دسترس است و برای گفت‌وگو با آن لازم نیست در سایتِ سازنده حساب بسازید:
- به صفحهٔ چتِ هوش‌نو بروید.
- از فهرستِ مدل‌ها، «GPT-6.1 Terra» را انتخاب کنید. همین مدل در منوی «مدل‌های هوش مصنوعی» بالای سایت هم هست.
- پرامپتتان را به فارسی بنویسید یا یک عکس هم پیوست کنید.
- اگر جواب سطحی بود، پرسشِ بعدی را دقیق‌تر کنید و از مدل بخواهید گام‌به‌گام توضیح دهد.
اگر در انتخابِ مدلِ چت مردد هستید، مقایسهٔ Claude، ChatGPT و Gemini را هم ببینید. برای شروعِ کار با چند مدل در یک‌جا هم می‌توانید از هوش مصنوعی آنلاین فارسی شروع کنید.
نوشتنِ پرامپتِ خوب برای GPT-6.1 Terra
پرامپتِ خوب سه چیز دارد: نقش، کارِ مشخص و قالبِ خروجی. چند نمونه که می‌توانید همین حالا امتحان کنید:
تو کپی‌رایترِ یک فروشگاهِ لوازمِ آشپزخانه هستی. برای یک قهوه‌ساز دستیِ فلزی، سه توضیحِ محصولِ ۵۰ کلمه‌ای با لحنِ صمیمی بنویس و در پایانِ هرکدام یک جملهٔ تشویق به خرید بگذار.
این اسکرین‌شاتِ پیامِ خطا را بخوان. بگو خطا یعنی چه، سه علتِ محتمل را به ترتیبِ احتمال بنویس و برای هرکدام یک راه‌حلِ کوتاه بده.
این متن را در پنج جمله خلاصه کن، بعد سه سؤالی که یک مدیر ممکن است دربارهٔ آن بپرسد فهرست کن. لحنِ رسمی باشد.
Write a Python function that reads a CSV of orders, groups them by customer, and returns the top five customers by total spending. Add short comments and two test cases.
اگر نتیجه کوتاه یا سطحی بود، قالب را سخت‌گیرانه‌تر کنید؛ مثلاً «خروجی را در جدولی با سه ستون بنویس». برای دیدنِ قابلیت‌های تازهٔ ChatGPT در همین دوره، مقالهٔ Intelligent UI در ChatGPT را بخوانید.
سؤالاتِ متداول
GPT-6.1 Terra چقدر قیمت دارد؟
عدد: ۱ دلار برای هر میلیون توکنِ ورودی و ۵ دلار برای هر میلیون توکنِ خروجی، تا ۲۷۲ هزار توکنِ ورودی. بالاتر از آن، قیمتِ کلِ درخواست بیشتر می‌شود. این قیمتِ API است؛ قیمتِ ساخت در هوش‌نو پیش از شروع نشان داده می‌شود.
GPT-6.1 Terra بهتر است یا Sol؟
نه، در بیشترِ آزمون‌های کدنویسی و کارِ رایانه‌ای Sol جلوتر است، ولی Terra نصفِ قیمت دارد. در برخی آزمون‌های دیداری و علمی Terra کمی جلوتر بوده. برای کارهای روزمره Terra کافی است و برای کارِ سنگین Sol را امتحان کنید.
آیا GPT-6.1 Terra تصویر می‌فهمد؟
بله، عکس و اسکرین‌شات را می‌خواند و دربارهٔ آن توضیح می‌دهد. اما خودش عکس نمی‌سازد؛ خروجی‌اش فقط متن است. برای ساختنِ تصویر باید از ابزارهای تصویرِ هوش‌نو استفاده کنید.
آیا GPT-6.1 Terra فارسی بلد است؟
بله، فارسی می‌خواند و می‌نویسد، اما آزمونِ مستقلی برای سنجشِ کیفیتِ فارسی منتشر نشده است. پیش از انتشارِ متن، خروجی را بخوانید و غلطِ احتمالی را درست کنید.
پنجرهٔ متنِ GPT-6.1 Terra چقدر است؟
عدد: ۱٫۰۵ میلیون توکن، با سقفِ ۹۲۲ هزار توکنِ ورودی و ۱۲۸ هزار توکنِ خروجی. این اندازه برای دادنِ یک کتابِ کامل یا ده‌ها فایل به مدل کافی است، هرچند هزینه بالای ۲۷۲ هزار توکن بیشتر می‌شود.
جمع‌بندی
GPT-6.1 Terra انتخابی منطقی برای کسی است که کیفیتِ خوب را با هزینهٔ کم می‌خواهد: نوشتنِ متن، فهمِ تصویر و کدنویسیِ معمولی. اگر بهترین نتیجه در کدنویسیِ سنگین یا کارِ رایانه‌ای را می‌خواهید، Sol، Astra یا Claude جلوترند و گران‌تر. قدمِ بعدی ساده است: همین مدل را در چتِ هوش‌نو با یک کارِ واقعیِ خودتان امتحان کنید و خروجی‌اش را با مدلِ همیشگی‌تان مقایسه کنید.
