گوگل روز ۷ آبان ۱۴۰۵ (۲۹ اکتبر ۲۰۲۶) اعلام کرد که دانشجوها و دانش‌آموزان در Gemini Notebook می‌توانند صدها کتابِ درسیِ رایگان را به‌عنوان منبعِ درسشان اضافه کنند. طبق پستِ رسمیِ گوگل ناشرانِ همکار OpenStax، Open Textbook Library و S Chand Publishing هستند و کتاب‌ها از آمریکا و هند می‌آیند. این گام ادامه‌ی طرحِ «Expert Intelligence» گوگل است که پیش‌تر معرفی شده بود.
Gemini Notebook چه می‌کند؟
Gemini Notebook محیطی است که پاسخ‌هایش را از منبع‌هایی می‌سازد که خودتان اضافه می‌کنید. پیش از این فقط کتاب‌های الکترونیکیِ واجدِ شرایطی را می‌شد اضافه کرد که از Google Play Books خریده بودید. حالا فهرستِ کتاب‌های درسی هم باز شده است.
نمونه‌ی خودت را می‌توانی با هوش مصنوعی فارسی در هوش نو بسازی؛ هزینه را پیش از ساخت می‌بینی.
چطور استفاده کنیم؟
- نوت‌بوکِ خود را باز کنید.
- روی «Add sources» بزنید.
- گزینه‌ی «Textbooks» را انتخاب کنید و در فهرست بگردید.
بعد از افزودنِ کتاب، پاسخ‌ها بر پایه‌ی همان کتاب ساخته می‌شود، با ارجاعِ درون‌متنی و لینک به منبعِ اصلی. می‌توانید از محتوا راهنمای مطالعه، آزمونِ تمرینی، فلش‌کارت و موارد مشابه بسازید. دسترسی طبق گوگل «بدون هزینه» است و تعداد دقیقِ کتاب‌ها اعلام نشده (فقط «صدها»). گوگل درباره‌ی کشورهای دیگر، طرح‌های پولی یا سقفِ استفاده چیزی ننوشته است.
این یعنی چه برای کاربر فارسی‌زبان؟
کتاب‌های این فهرست انگلیسی (و برای S Chand، مربوط به هند) هستند و برنامه‌ی درسیِ ایران را پوشش نمی‌دهند. با این حال برای کسی که زبان یا درس‌های پایه‌ای مثل ریاضی، فیزیک، زیست و اقتصاد را به انگلیسی می‌خواند، ابزارِ خوبی است: می‌تواند از کتاب بپرسد و جواب را با شماره‌ی بخش و ارجاع ببیند، نه حدسِ مدل. اگر به Gemini Notebook دسترسی ندارید یا کتابِ خودتان را دارید، در ابزارهای هوش‌نو می‌توانید متنِ فصل را به چتِ GPT، Claude یا Gemini بدهید و خلاصه، پرسش و فلش‌کارت بگیرید؛ ولی در مدل‌های عمومی ارجاعِ دقیق به صفحه تضمین نیست، پس برای درس‌های مهم منبع را خودتان وارسی کنید. برای کودکان و نوجوان‌ها نکته‌های ایمنی را در ابزارهای هوش مصنوعی برای کودکان و نوجوانان ببینید و برای پرسش‌های سریع پرسش از هوش مصنوعی آنلاین کار می‌آید.
چطور بهتر یاد بگیریم؟
خلاصه‌ی ساخته‌شده توسط هوش مصنوعی جای خواندن را نمی‌گیرد. بهتر است اول خودتان فصل را بخوانید، بعد از ابزار برای آزمونِ خودتان استفاده کنید، پاسخ‌های نادرست را با کتاب مقایسه کنید و فلش‌کارت‌ها را در روزهای جدا مرور کنید. این روش یادگیری را محکم‌تر می‌کند و خطای احتمالیِ مدل را هم می‌گیرد.
پشتِ این طرح چیست؟
Expert Intelligence طرحی در گوگل است که می‌خواهد هوش مصنوعی به‌جای حدسِ آزاد، از منبع‌های معتبر و ارجاع‌پذیر جواب بدهد. شروعش کتاب‌های الکترونیکیِ خریداری‌شده بود و حالا کتاب‌های درسیِ رایگان هم اضافه شده است. تفاوتش با پرسیدنِ ساده از یک چت این است که جواب‌ها به همان کتاب بسته‌اند و می‌توانید با لینکِ ارجاع به متنِ اصلی برگردید. برای درس‌خوان‌ها این یعنی کمتر نگران ساختگی‌بودنِ مطلب باشند و راحت‌تر صحت را بسنجند. اگر استادتان منبع می‌خواهد، همین ارجاع‌ها نقطه‌ی شروعِ خوبی برای نوشتنِ پانوشت و فهرستِ منابع هستند.
محدودیت‌ها
فهرستِ کتاب‌ها هنوز محدود به ناشرانِ نام‌برده است و گوگل گفته فقط از آمریکا و هند. زبانِ بیشترِ کتاب‌ها انگلیسی است، بنابراین اگر انگلیسی‌تان ضعیف است، باید خودِ پاسخ‌ها را از مدل بخواهید به فارسی توضیح دهد، ولی ارجاع‌ها همچنان به متنِ انگلیسی می‌رسد. ضمناً گوگل جزئیاتی درباره‌ی پوششِ همه‌ی کشورها نداده است؛ پس پیش از اتکا به آن، در حسابِ خودتان بررسی کنید که گزینه‌ی «Textbooks» دیده می‌شود یا نه.
سؤالات متداول
کتاب‌ها رایگان‌اند؟
بله؛ گوگل می‌گوید دسترسی به این کتاب‌های درسی «بدون هزینه» است.
چه ناشرانی هستند؟
OpenStax، Open Textbook Library و S Chand Publishing، با کتاب‌هایی از آمریکا و هند.
بدون خرید از Play Books هم می‌شود؟
برای این فهرستِ تازه، طبق پست، کافی است از «Add sources» گزینه‌ی «Textbooks» را انتخاب کنید.
