دو دادگاهِ آلمان به‌طور جداگانه حکم کرده‌اند که گوگل مسئولِ حرف‌هایی است که بخشِ «خلاصه‌های هوش مصنوعی» (AI Overviews) و «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode) در نتایج جست‌وجو می‌نویسد. به گزارشِ The Decoder در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵)، دادگاهِ منطقه‌ای آخن در تصمیمی به تاریخ ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ برای گوگل دستورِ موقت صادر کرد و پیش‌تر دادگاهِ منطقه‌ای مونیخ ۱ هم در اواخر ماه مه همین مسیر را رفته بود.
پرونده‌ها دقیقاً چه بودند؟
مونیخ: هوش مصنوعیِ گوگل دو ناشرِ مستقر در مونیخ را به کلاهبرداری مرتبط کرده بود. دادگاه این خلاصه‌ها را «نتیجه‌ی ساده‌ی جست‌وجو» ندانست و گفت سخنِ خودِ گوگل است. گوگل اعتراض کرد، ولی پرونده با سازش بسته شد و دلیل و مبلغ مشخص نیست.
آخن: «حالت هوش مصنوعی» گوگل به یک پزشکِ ارشد و استادِ نورورادیولوژی اتهامِ تعرضِ جنسی و پرونده‌های قضاییِ استادی دیگر را نسبت داده بود. دادگاه بدونِ شنیدنِ دفاعِ گوگل و به‌صورتِ اضطراری، انتشارِ سه متنِ مشخصِ نادرست را ممنوع کرد. جریمه‌ی نقضِ دستور تا ۲۵۰ هزار یورو برای هر بار است. این تصمیم قطعی نیست و گوگل می‌تواند اعتراض کند.
استدلالِ دادگاه
دادگاهِ آخن نوشت خروجیِ هوش مصنوعیِ گوگل «اظهارِ مستقل، تازه و محتوایی» است که از ترکیبِ چند سایت ساخته می‌شود، پس گوگل نمی‌تواند بگوید فقط لینک می‌دهد. دادگاه همچنین گفت گوگل می‌توانست خروجی‌ها را با منبع‌ها بسنجد و اگر شکایتِ پزشک را بررسی می‌کرد، خطاها پیدا می‌شد. به گفته‌ی گزارش، گوگل در میانه‌ی سپتامبر اعلام کرد برای حذفِ محتوا اقدامی نمی‌کند و به درخواستِ رسمیِ حقوقی هم پاسخی نداد، هرچند دریافتش را تأیید کرد.
این حکم چه چیزی را عوض می‌کند؟
این‌ها هنوز حکمِ دادگاهِ بالا یا قانونِ سراسری نیستند؛ دو دادگاهِ منطقه‌ای‌اند و فقط در همان پرونده‌ها اثر دارند. ولی جهتشان روشن است: اگر یک شرکت جوابِ خودش را «تولید» کند، مثل ناشر مسئول شمرده می‌شود. پیامدش برای گوگل ممکن است حذف یا محدودکردنِ خلاصه‌ها در بعضی موضوع‌ها و کشورها باشد، ولی چنین تصمیمی از سوی گوگل در منبع‌هایی که دیدم اعلام نشده است.
برای کاربرِ فارسی‌زبان چه معنایی دارد؟
برای مردمِ ایران این یک دعوای حقوقیِ اروپایی است و فعلاً مستقیماً اثری ندارد. اما درسِ عملی دارد: خلاصه‌ی هوش مصنوعی در جست‌وجو می‌تواند درباره‌ی آدم‌ها، پزشکان و کسب‌وکارها اشتباهِ جدی کند، پس هر ادعای مهم (سلامت، حقوق، اتهام) را از خودِ منبع وارسی کن. اگر خودت از چت‌بات‌ها استفاده می‌کنی، خطای گزارش‌های مدل‌ها و محدودیت‌های ابزارهای تخصصی نشان می‌دهند چرا باید پاسخ‌ها را دوباره سنجید.
برای پرسیدنِ سؤال از چند مدل به فارسی و مقایسه‌ی جواب‌ها، ابزارهای هوش‌نو را امتحان کن. درباره‌ی خودِ Gemini هم پرامپت‌نویسی برای Gemini کمک می‌کند.
چرا این بحث تازه نیست؟
پرسشِ «چه کسی مسئولِ جوابِ هوش مصنوعی است؟» از وقتی چت‌بات‌ها وارد جست‌وجو شدند باز بود. تا امروز شرکت‌ها معمولاً می‌گفتند خروجی «احتمالاً اشتباه است» و کاربر باید وارسی کند. این دو حکم می‌گویند اگر جوابی به اسمِ تو و در صفحه‌ی خودت دیده می‌شود، صرفِ هشدارِ کوچک کافی نیست. برای شرکت‌های دیگر هم معنی دارد: هر کسی جوابِ تولیدشده را مستقیم به کاربر نشان بدهد، ممکن است همین منطق درباره‌اش به کار برود. برای ناشرها و کسب‌وکارهای کوچک هم پیامی دارد: اگر خلاصه‌ی هوش مصنوعی درباره‌ی شما چیزی نادرست نوشت، می‌شود رسماً شکایت کرد و مستندات (عکسِ صفحه، تاریخ، متنِ دقیق) نگه داشت. پرونده‌ی آخن نشان می‌دهد نادیده‌گرفتنِ درخواستِ رسمی می‌تواند به دستورِ موقت و جریمه برسد.
سؤالات متداول
آیا گوگل در آلمان خلاصه‌ی هوش مصنوعی را خاموش کرد؟
در منبع‌های دیده‌شده چنین خبری نیست. گوگل فقط در یک پرونده اعتراض کرد و در دیگری اعلام کرد اقدامی برای حذف نمی‌کند.
آیا حکم برای همه‌ی کشورها معتبر است؟
نه. این دو تصمیمِ دادگاه‌های منطقه‌ای آلمان‌اند و در همان پرونده‌ها اجرا می‌شوند.
جریمه چقدر است؟
در پرونده‌ی آخن تا ۲۵۰ هزار یورو برای هر تخلف از دستور.
