OpenAI روز ۲۳ مهر ۱۴۰۵ (۱۵ اکتبر ۲۰۲۶) «طرحِ دانشگاهیِ Rosalind» را معرفی کرد: آزمایشگاه‌های پژوهشیِ دانشگاه‌های آمریکا می‌توانند تا ۳۰ صندلیِ رایگانِ ChatGPT Business Standard را تا ۱۲ ماه بگیرند. دسترسی به GPT-Rosalind، مدلِ علوم زیستیِ OpenAI، جداگانه تأیید می‌شود. فعلاً این طرح فقط برای آزمایشگاه‌های دانشگاه‌های آمریکاست.
GPT-Rosalind چیست؟
GPT-Rosalind مدلی است که OpenAI برای پژوهشِ علوم زیستی ساخته و می‌گوید روی پرسش‌های پیچیده‌ی زیستی عمیق‌تر استدلال می‌کند. از راهِ «Rosalind Workbench» به ابزارهای تخصصی برای شیمیِ دارویی، ژنومیک و آزمایش‌های آزمایشگاهی وصل می‌شود. این مدل پیش‌تر هم با دسترسیِ محدود معرفی شده بود.
برای انجام عملیِ همین کار می‌توانی از گفتگو با هوش مصنوعی در هوش نو استفاده کنی.
طرح چه می‌دهد؟
- تا ۳۰ صندلیِ Business Standard در یک فضای کاری، با هزینه‌ی صفر برای هر کاربر تا ۱۲ ماه. برای تنظیمِ پیشنهاد کارتِ پرداخت لازم است.
- مدل‌های پیشرفته‌ی دیگر هم داخل طرح هستند، با سقفِ استفاده‌ی همان پلن.
- داده‌های پژوهشی به‌طور پیش‌فرض برای آموزشِ مدل‌ها استفاده نمی‌شوند.
- اعتبار API در طرح نیست و تأییدِ طرح به‌معنای دسترسی به GPT-Rosalind از راهِ API نیست. حالتِ Zero Data Retention هم پشتیبانی نمی‌شود.
- آزمایشگاهی که بیش از ۳۰ صندلی بخواهد باید با پشتیبانیِ OpenAI تماس بگیرد.
بررسی و محدودیت‌های ایمنی
پیش از دادنِ دسترسی، OpenAI سه چیز را می‌سنجد: دانشگاه، سرپرستِ آزمایشگاه و کاربردِ برنامه‌ریزی‌شده. پس از تأیید، استفاده نظارت می‌شود. پژوهشگرانِ تأییدشده می‌توانند روی پرسش‌های علمیِ حساس کار کنند، ولی فقط داخل چارچوب‌های ایمنی؛ برای کاربردهای بسیار حساسِ ثبت‌شده، بررسی‌های ایمنی زمینه‌ی پژوهشِ تأییدشده را در نظر می‌گیرد و اگر چیزی نامشخص باشد، OpenAI با پژوهشگر پیگیری می‌کند. جزئیاتِ «نظارت» و زمانِ بررسیِ درخواست‌ها در منبع‌هایی که دیدیم نیامده است.
اگر دانشگاهی قراردادِ Enterprise با OpenAI داشته باشد، درخواستِ GPT-Rosalind از راهِ مدیرِ دانشگاه یا تیمِ حسابِ OpenAI انجام می‌شود، نه از راهِ این طرح.
چرا OpenAI این طرح را آورد؟
OpenAI در اعلامیه می‌گوید هدفش این است که پژوهشگران دانشگاهی بتوانند مدل‌های پیشرفته را برای پرسش‌های علمیِ واقعی به کار ببرند. شرط‌های سخت‌گیرانه‌ی بررسی، از جمله وارسیِ دانشگاه و سرپرست و نظارت بر استفاده، نشان می‌دهد این مدل عمداً در دسترسِ عموم گذاشته نشده است. دلیلش روشن است: مدلی که روی ژنومیک و شیمیِ دارویی استدلال می‌کند، هم می‌تواند پژوهشِ سودمند را سریع‌تر کند و هم اگر بی‌قید در دسترس باشد، خطرهای زیستی دارد. به همین خاطر OpenAI دسترسی را به «پژوهشگرِ شناخته‌شده و کاربردِ ثبت‌شده» گره زده است.
برای آزمایشگاه‌ها، ۳۰ صندلیِ رایگان یعنی می‌شود یک گروهِ پژوهشیِ کامل را بدونِ هزینه‌ی اشتراک وارد ChatGPT کرد و مدل‌های دیگر را هم برای نوشتنِ کد تحلیل، خلاصه‌ی مقاله و آماده‌کردنِ پیشنهادِ پژوهشی به کار گرفت. اما چون API و Zero Data Retention در طرح نیست، گروه‌هایی که پایپ‌لاین خودکار یا الزامِ حریم خصوصیِ سخت دارند باید راهِ دیگری را بروند.
این خبر برای کاربرِ ایرانی و فارسی‌زبان چه معنایی دارد؟
صریح بگوییم: این طرح فعلاً برای آزمایشگاه‌های دانشگاه‌های آمریکاست و طبق شرایطِ اعلام‌شده برای پژوهشگرِ ایرانی در دسترس نیست. ما درباره‌ی دسترسی در ایران چیزی را تأیید نمی‌کنیم. اما جهتِ حرکت جالب است: شرکت‌های بزرگ دارند مدل‌های تخصصیِ علمی را از راهِ برنامه‌های دانشگاهی پخش می‌کنند. اگر دانشجو یا پژوهشگرِ زیست‌شناسی هستی، می‌توانی با مدل‌های عمومی کمک بگیری، ولی برای هر نتیجه‌ی علمی، منبع و آزمایش را خودت وارسی کن.
برای کارهای معمولیِ پژوهشی مثل خلاصه‌ی مقاله یا کمک در نوشتن، در ابزارهای هوش‌نو می‌توانی با چند مدل به فارسی گفت‌وگو کنی. درباره‌ی حفظ حریم خصوصی هنگام کار با چت‌بات‌ها امنیت و حریم خصوصی ChatGPT را بخوان، و برای مقایسه‌ی مدل‌ها مقایسه‌ی مدل‌های ChatGPT و OpenAI را. نمونه‌ی دیگری از هوش مصنوعی در پژوهش هم در AlphaProof Nexus آمده است.
سؤالات متداول
چه کسانی می‌توانند درخواست بدهند؟
آزمایشگاه‌های پژوهشیِ دانشگاه‌های آمریکا؛ سرپرستِ آزمایشگاه برای آن درخواست می‌دهد.
آیا GPT-Rosalind خودکار داده می‌شود؟
نه. دسترسی به آن جداگانه و پس از بررسیِ دانشگاه، سرپرست و کاربرد تأیید می‌شود.
آیا API هم رایگان است؟
نه. طرح شاملِ اعتبار API نیست.
