انویدیا روز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ (۱۸ نوامبر ۲۰۲۶) اعلام کرد رایانههای کوچک رومیزی RTX Spark از ASUS، Dell و MSI از همان روز فروخته میشوند. هر دستگاه یک پردازندهی ۲۰ هستهای Grace و یک کارت Blackwell با تا ۶٬۱۴۴ هستهی CUDA دارد و تا ۱۲۸ گیگابایت حافظهی یکپارچه و حدود یک پتافلاپ توان هوش مصنوعی را ارائه میدهد. وبلاگ انویدیا و سایت ۸۰ لول این را تأیید میکنند.
RTX Spark چیست؟
RTX Spark خانوادهی رایانههای ویندوزی انویدیاست که تراشهی پردازنده و گرافیک را کنار هم و روی حافظهی مشترک میگذارد. موج اول فقط لپتاپ بود؛ لپتاپها از ASUS، Dell، HP، Lenovo، Microsoft و MSI با قیمت شروع ۲٬۵۹۹ دلار عرضه میشوند. حالا مدل رومیزی هم آمده.
مدلهای اول رومیزی عبارتاند از ASUS ProArt GR1X و MSI Edge Mesa N AI+. بعدا مدلهایی از Acer، GIGABYTE و HP و جعبهی توسعهی Microsoft Surface RTX Spark Dev Box هم میآید.
چرا حافظهی یکپارچه مهم است؟
مدلهای بزرگ هوش مصنوعی معمولا در حافظهی کارت گرافیک جا نمیشوند. وقتی کارت گرافیک و پردازنده یک حافظهی بزرگ ۱۲۸ گیگابایتی را مشترک بگیرند، چیزهای بزرگتری در آن جا میشود. به گفتهی انویدیا این رایانهها میتوانند:
- مدلهای زبانی پشتیبانیشده تا ۱۲۰ میلیارد پارامتر را روی خود دستگاه اجرا کنند؛
- صحنههای سهبعدی بزرگتر از ۹۰ گیگابایت را زنده نمایش دهند؛
- ویدیوی ۴:۲:۲ را روان ویرایش کنند.
اینها ادعای سازنده است و ما آزمون مستقلی ندیدیم؛ سرعت واقعی به مدل و برنامه بستگی دارد.
هوش مصنوعی محلی؛ برای چه کسانی؟
اجرای محلی یعنی فایلها، پروژه و کد روی خود دستگاه میماند و برای هر درخواست هزینهی توکن پرداخت نمیشود. انویدیا میگوید رایانهی رومیزی میتواند شبانهروز ایجنتها و کارهای زمانبندیشده را اجرا کند، در حالی که لپتاپتان جای دیگری است. این مسیر با روند اخیر هم میخواند: برای نمونه Perplexity Computer حالا روی مک کاملا محلی کار میکند و Flint، مدل کدنویسی ۴۰ میلیاردی لپتاپ هم همینطور. اپرا نیز در WebAI هوش مصنوعی محلی را وارد مرورگر کرده است.
نرمافزارهای Adobe
همزمان Adobe Premiere از شتابدهندهی TensorRT-RTX برای قابلیتهایی مثل Enhance Speech و Auto Reframe استفاده میکند. انویدیا میگوید خروجی H.264 رایج بیش از ۵۰ درصد سریعتر میشود. Photoshop هم برای ابزار Remove همین شتاب را دارد، و Illustrator و InDesign نسخهی بومی ویندوز روی Arm گرفتهاند که طبق گزارش Illustrator را تا ۳۰ درصد سریعتر میکند.
در Adobe MAX هم یک نمونه روی لپتاپهای RTX Spark ساخته شد: ترسیم یک موجود، تبدیل به شخصیت، ساخت صحنه و انیمیشن، همه محلی و بدون تماس ابری. تبدیل طرح حدود ۸۰ ثانیه، کارگردانی صحنه حدود ۱۵ ثانیه و ساخت ویدیو بین ۹۰ تا ۱۲۰ ثانیه طول کشید.
برای کاربر ایرانی چه معنایی دارد؟
قیمت و موجودی این دستگاهها در ایران معلوم نیست و در منابع ما چیزی دربارهی عرضه خارج از بازار آمریکا نیامده. اگر نمیخواهید سختافزار گران بخرید، میتوانید همین کارها (چت، ساخت عکس، ویرایش عکس، ساخت ویدیو، گویندگی فارسی و ساخت موسیقی) را در هوشنو انجام دهید؛ فهرست ابزارها در ابزارهای هوشنو است.
برای تصمیمگیری، سه چیز را بسنجید: اندازهی مدلی که میخواهید اجرا کنید، حساسیت دادههایتان و تعداد درخواستهایی که ماهانه میفرستید. اگر دادهها حساس است یا مصرف توکنتان بالاست، دستگاه محلی منطقیتر میشود. برای مصرف سبک و گاهبهگاه، سرویس ابری معمولا ارزانتر تمام میشود، چون هزینهی خرید سختافزار را نمیدهید. این مقایسه به قیمت نهایی دستگاه رومیزی هم بستگی دارد که در منابع ما برای همهی مدلها نیامده است.
سؤالات متداول
آیا RTX Spark رومیزی همان لپتاپ است؟
از نظر سختافزار خانوادهی مشترک است ولی برای قرار گرفتن دائمی روی میز ساخته شده تا کارهای سنگین و ایجنتها را شبانهروز اجرا کند.
آیا ۱۲۰ میلیارد پارامتر یعنی هر مدلی؟
نه. انویدیا میگوید «مدلهای پشتیبانیشده» تا این اندازه اجرا میشوند؛ مدل و فرمت آن مهم است.