یوتیوب موزیک روز ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۲ مهر ۱۴۰۵) برچسب‌های تازه‌ای را راه انداخت که نشان می‌دهند هوش مصنوعی در ساختِ یک آهنگ چه نقشی داشته است. یک روز قبل‌تر هم سرویسِ موسیقیِ دیزر (Deezer) اعلام کرد تا پایانِ ۲۰۲۶ دکمه‌ای اضافه می‌کند که آهنگ‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی را از نتیجه‌های جست‌وجو پنهان می‌کند.
برچسب‌های تازه‌ی یوتیوب موزیک چه می‌گویند؟
از این به بعد، کنارِ آهنگ‌هایی که هوش مصنوعی در ساختشان دخیل بوده، در صفحه‌ی پخش یک برچسب دیده می‌شود. اگر روی آن بزنید، توضیح می‌دهد که هوش مصنوعی در کدام بخش به کار رفته: در آهنگسازی، در صدای خواننده یا هر دو. این برچسب‌ها در اپِ اصلیِ یوتیوب هم نمایش داده می‌شوند.
ناشرانِ موسیقی هنگامِ انتشار باید یکی از سه حالت را اعلام کنند:
- کاملاً با هوش مصنوعی (Fully Gen AI): آهنگی که تمامش را هوش مصنوعی ساخته است.
- بخشی با هوش مصنوعی (Partly Gen AI): آهنگی که اجرای زنده‌ی خودِ هنرمند را دارد، ولی بخش‌هایی از آن با هوش مصنوعی ساخته شده است.
- بدونِ هوش مصنوعی (No Gen AI): آهنگِ معمولی؛ حتی اگر صدا با ابزارهایی مثلِ اتوتیون اصلاح شده باشد.
یوتیوب می‌گوید علاوه بر اعلامِ ناشران، از ابزارهای تشخیصِ خودش هم کمک می‌گیرد. نکته‌ی مهم این است که یوتیوب آهنگ‌های هوش مصنوعی را ممنوع نمی‌کند و درآمدزایی از آن‌ها را هم نمی‌بندد؛ فقط می‌خواهد شنونده بداند چه چیزی می‌شنود. خودِ یوتیوب ابزاری به نامِ Dream Track هم دارد که به گروهی از سازندگان اجازه می‌دهد با نسخه‌ی هوش‌مصنوعیِ صدای خواننده‌های همکار، موسیقی بسازند.
دیزر سخت‌گیرتر است: دکمه‌ی حذفِ موسیقیِ هوش مصنوعی
دیزر، سرویسِ فرانسویِ پخشِ موسیقی، مسیرِ سخت‌گیرانه‌تری رفته است. این شرکت می‌گوید تا پایانِ سالِ ۲۰۲۶ دکمه‌ای اضافه می‌کند که اگر روشنش کنید، آهنگ‌ها، آلبوم‌ها و هنرمندانِ ساخته‌شده با هوش مصنوعی از نتیجه‌های جست‌وجو حذف می‌شوند. الکسیس لانترنیه، مدیرعاملِ دیزر، گفته کاربران به‌روشنی چنین امکانی را خواسته‌اند تا بتوانند فقط روی هنرمندانِ انسانی تمرکز کنند.
عددهایی که دیزر منتشر کرده، دلیلِ این تصمیم را نشان می‌دهد:
| زمان | سهمِ آهنگ‌های هوش مصنوعی از آپلودهای روزانه‌ی دیزر |
|---|---|
| اوایلِ ۲۰۲۵ | حدودِ ۱۰ درصد |
| ژوئیه‌ی ۲۰۲۶ | بیش از ۵۰ درصد؛ حدودِ ۹۰ هزار آهنگ در روز |
به گفته‌ی دیزر، در یک نظرسنجی در سالِ ۲۰۲۵ حدودِ ۴۵ درصد از مشترکانش گفته بودند می‌خواهند بتوانند موسیقیِ هوش مصنوعی را از صفحه‌شان حذف کنند. دیزر همین حالا هم آهنگ‌های هوش مصنوعی را برچسب می‌زند، آن‌ها را در پیشنهادهای خودکار و پلی‌لیست‌های رسمی نمی‌گذارد و پولِ پخش‌های جعلی را پرداخت نمی‌کند.
سرویس‌های دیگر چه می‌کنند؟
- اسپاتیفای: آهنگ‌ها و هنرمندانِ هوش مصنوعی را برچسب می‌زند و فیلترِ هرزنامه‌ی موسیقی دارد، ولی ممنوعشان نمی‌کند.
- اپل موزیک: قرار است تا پایانِ امسال برچسبِ «ساخته‌شده با هوش مصنوعی» را اضافه کند.
- تایدال: آهنگ‌های کاملاً هوش مصنوعی را برچسب می‌زند، اجازه می‌دهد شنونده آن‌ها را خاموش کند و برایشان حقِ پخش نمی‌دهد.
- بندکمپ: آهنگ‌های هوش مصنوعی را کاملاً ممنوع کرده است.
این خبر برای کاربرِ فارسی‌زبان چه معنایی دارد؟
ساختِ آهنگ با هوش مصنوعی آن‌قدر ساده شده که حالا نیمی از آهنگ‌هایی که هر روز به بعضی سرویس‌ها می‌رسد، کارِ ماشین است. پیامِ این خبر برای کسانی که با ابزارهایی مثلِ Suno آهنگ می‌سازند روشن است: استفاده از هوش مصنوعی ممنوع نیست، ولی باید شفاف بود. اگر آهنگی می‌سازید و در سرویس‌های جهانی منتشر می‌کنید، از همین حالا نقشِ هوش مصنوعی را درست اعلام کنید؛ پنهان‌کاری ممکن است به حذف یا قطعِ درآمد برسد. درباره‌ی بحثِ مالکیت و حقِ نشر هم در مقاله‌ی چالش‌های کپی‌رایت و اخلاق در عصرِ Suno بیشتر نوشته‌ایم.
یوتیوب و یوتیوب موزیک به‌طورِ رسمی در ایران در دسترس نیستند. اگر می‌خواهید خودتان ساختِ آهنگ با هوش مصنوعی را امتحان کنید، در هوش‌نو می‌توانید با Suno آهنگ بسازید و با گویندگیِ فارسی متن را به صدا تبدیل کنید. برای نتیجه‌ی بهتر، آموزشِ پرامپت‌نویسی در Suno را بخوانید. همه‌ی امکانات در ابزارهای هوش‌نو است.
سؤالات متداول
برچسبِ هوش مصنوعی در یوتیوب موزیک کجا دیده می‌شود؟
در صفحه‌ی پخشِ آهنگ؛ با زدن روی آن، توضیحِ نقشِ هوش مصنوعی در آهنگسازی یا صدا نمایش داده می‌شود. در اپِ اصلیِ یوتیوب هم دیده می‌شود.
آیا یوتیوب آهنگ‌های هوش مصنوعی را از درآمدزایی محروم می‌کند؟
نه. یوتیوب فقط شفافیت می‌خواهد و استفاده از هوش مصنوعی به‌تنهایی آهنگ را از درآمدزایی محروم نمی‌کند.
دکمه‌ی فیلترِ دیزر کی می‌آید؟
دیزر گفته پیش از پایانِ سالِ ۲۰۲۶ (حدودِ دی‌ماهِ ۱۴۰۵) آن را عرضه می‌کند.
